De afgelopen jaren is “Maai Mei Niet” uitgegroeid tot een bekend fenomeen in Vlaanderen. Het concept klinkt eenvoudig en aantrekkelijk: maai in de maand mei je gazon niet, en help zo mee aan meer biodiversiteit en bloemrijke tuinen. Maar een recent driejarig onderzoek van HOGENT toont aan dat de praktijk minder effect heeft dan gehoopt. Wat zijn de bevindingen, en wat kunnen we leren over hoe je écht bijdraagt aan biodiversiteit in je tuin?

De Onderzoeksopzet: Drie Proefvakken

Het onderzoek betrok 492 Vlaamse tuinen waarin drie verschillende proefvakken werden aangelegd:

1. Vak 1: Het gras werd in mei niet gemaaid en verder ongemoeid gelaten.
2. Vak 2: Ook hier werd in mei niet gemaaid, maar er werden extra bloemen bijgezaaid.
3. Vak 3: Een graszode werd volledig verwijderd, waarna een bloemenmengsel werd ingezaaid.

Gedurende drie jaar werden de bloemen, bijen, vlinders en andere insecten in elk vak geteld om de impact op biodiversiteit te meten.

Teleurstellende Resultaten: Niet Maaien Werkt Niet Altijd

De resultaten waren onthullend: in één op de vijf proefvakken waarin niet werd gemaaid, bloeide er geen enkele bloem – zelfs niet na drie jaar. In de overige tuinen kwamen vooral algemene, minder diverse soorten bloemen op. Het bijzaaien van bloemen in het tweede vak hielp wel iets, maar het effect bleef beperkt.

De meest succesvolle methode bleek het verwijderen van de graszode en het inzaaien van bloemenzaden. Op de blote grond konden zaden beter kiemen omdat er minder concurrentie was van grassen en meer licht beschikbaar was. Dit leidde niet alleen tot een hogere bloemenrijkdom, maar ook tot een grotere variëteit aan soorten.

Dit is tevens de aanpak die we hanteren bij het aanleggen van een bloemenweide. Je vind er meer informatie over bij onze diensten.

De Rol van Overbemesting

Een belangrijke boosdoener in Vlaamse tuinen is overbemesting. Bodemstalen uit het onderzoek toonden hoge fosforconcentraties, wat een gunstige voedingsbodem is voor grassen, maar niet voor bloemen. Slechts 7% van de onderzochte bodems had een fosforgehalte dat laag genoeg was om de groei van dominante grassen te beperken. De historische bemesting van tuinen, vaak door vroegere landbouwactiviteiten of gebruik van kippenmest, speelt hierin een grote rol.

Fosfor verdwijnt slechts langzaam uit de bodem. Volgens professor Koenraad van Meerbeek (KU Leuven) kan het jaren duren voordat de bodem condities biedt die bloemen de kans geven om te bloeien. Alleen een maand niet maaien zal daarom weinig verschil maken.

Verder is het belangrijk om op een beredeneerde manier te bemesten in de tuin. Een eerste stap in de goede richting is weten waarmee je te maken hebt: voer een bodemanalyse uit en ontvang bemestingsadvies voor de komende 5 jaar. Dit maakt deel uit van een beheerplan bij Groenprojecten Devos. We vergeten ook al te vaak de rol van voldoende organisch materiaal in de tuin. Zorg voor de bodem begint bij een grondige analyse. Hiervoor kan je terecht bij Groenprojecten Devos. Neem contact op voor een plaatsbezoek.

Bewustwording: Een Waardevol Doel

Ondanks de tegenvallende resultaten is “Maai Mei Niet” niet zonder waarde. Het initiatief heeft het bewustzijn over biodiversiteit in Vlaanderen vergroot. Veel deelnemers raakten enthousiast over bloemrijke tuinen, al gaven zij vaak de voorkeur aan specifieke kleuren zoals paars, lila en blauw. Ook werd duidelijk dat mensen vaak kiezen voor kleurrijke, uitheemse zadenmengsels, terwijl inheemse planten beter aansluiten bij de lokale ecologie.

Een bloemenrijk grasland vereist echter meer dan een maand niet maaien. Regelmatig maaibeheer, het creëren van open kiemplekken, en het gebruik van inheemse zadenmengsels zijn cruciaal voor een duurzaam resultaat. Dit kan allemaal geïntegreerd worden in een beheerplan. Dit plan voer je vervolgens zelf uit, of kan je uitbesteden.

Hoe Kan Jij Bijdragen aan Biodiversiteit?

Wil je meer bloemen en insecten in je tuin? Overweeg dan deze tips:

1. Verwijder Graszoden: Maak ruimte voor zaden door gras te verwijderen en zaai een mengsel van inheemse bloemen. De makkelijkste manier is het huren van een graszodensnijder.
2. Kies Voor Inheemse Planten: Vermijd uitheemse, invasieve soorten die de lokale biodiversiteit kunnen verstoren. Ga even na welke potentieel natuurlijke vegetatie zich ontwikkelt in jouw buurt.
3. Beheer Slim: Maai selectief en creëer open plekken voor bloemen om te kiemen. Een langetermijnplanning en beheer is hiervoor een handige tool.
4. Geduld: Verwacht geen wonderen binnen een paar jaar. Een gezonde bloemenweide kost tijd en onderhoud.

Conclusie

Hoewel “Maai Mei Niet” niet de oplossing is voor het creëren van bloemenrijke tuinen, is het een belangrijke stap in het bewustwordingsproces. Het leert mensen anders kijken naar hun tuinen en het belang van biodiversiteit. Maar als je écht impact wilt maken, is een meer gerichte en actieve aanpak nodig. Maak gebruik van de inzichten uit het onderzoek en zet stappen richting een bloemenrijker en biodiverser Vlaanderen! Neem contact op via onderstaand contactformulier als je meer informatie wenst!