De Japanse kever (Popillia japonica)

De Japanse kever is gespot in West-Vlaanderen. De Japanse kever is een invasieve kever afkomstig uit Japan en sinds 2014 ontdekt in Europa (o.a. Italië en Zwitserland)
In de EU staat deze soort op de quarantaine‑lijst en vereist bij eerste vaststelling onmiddellijke bestrijding: er moet een uitroeiingzone (1 km) en een bufferzone (3 km) worden ingesteld met intensief monitoring en mogelijk vrijstellingsmaatregelen.

De Japanse kever is een keversoort van ongeveer 1 cm groot, herkenbaar aan een metaalgroene kop en koperkleurige dekschilden. Uniek zijn de vijf plukjes witte borstelharen langs elke zijkant van het achterlijf, plus twee extra aan het uiteinde. Deze kenmerken maken het mogelijk om de kever te onderscheiden van andere soorten zoals de rozenkever of meikever.

Sinds 2014 is de kever aanwezig in Italië, en sinds 2017 ook in Zwitserland. In Europa komt hij daarnaast voor in de Azoren. Zijn verspreiding vormt een bedreiging voor meerdere regio’s — inclusief België.

Grote schade aan landbouw en natuur

De Japanse kever voedt zich met de bladeren, bloemen en vruchten van meer dan 400 plantensoorten. Denk aan maïs, aardbeien, rozen, druiven en diverse loofbomen. De larven leven in de bodem en richten schade aan graswortels aan, met gevolgen voor grasvelden, tuinen en sportterreinen.

Hoe verspreidt de Japanse kever zich?

De soort staat bekend als een meelifter. Volwassen kevers reizen onbedoeld mee met voertuigen (vrachtwagens, auto’s, vliegtuigen, treinen) en goederen (kampeermateriaal, bagage…). Larven kunnen ook verspreid worden via besmette grond of potgrond van planten. Zo werd in Spanje recent een kever ontdekt in de bagage van een reiziger uit Italië, en in Frankrijk nabij een treinstation en snelwegparking.

Ook in België worden jaarlijks feromoonvallen ingezet op ongeveer 40 strategische locaties (zoals luchthavens, containerterminals en transportknooppunten) om een eventuele introductie vroegtijdig op te sporen. De vallen worden actief gemonitord tijdens het vliegseizoen van juni tot eind september.

Recente vondsten in West‑Vlaanderen – 2025

Begin juli 2025 werd het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) op de hoogte gebracht van een opvallende vondst: een dode Japanse kever (Popillia japonica) werd aangetroffen in het magazijn van een bedrijf. Een oplettende medewerker deed de ontdekking. Tijdens een inspectie ter plaatse vonden controleurs een tweede exemplaar, eveneens dood, tussen recent aangekomen metalen onderdelen afkomstig uit Noord-Italië — een regio waar de kever al langer voorkomt.

Hoewel het enkel om dode insecten ging, beschouwt het FAVV deze melding als zeer ernstig. Popillia japonica is immers een gevaarlijke invasieve soort en staat op de lijst van prioritaire quarantaine-organismen van de Europese Unie. Volgens de EU-verordening 2023/1584 zijn er daarom verplichte maatregelen om de introductie en verspreiding van deze soort te voorkomen.

Waarom is dat een probleem?

• De kever is polyfaag, voedt zich met meer dan 300 plantensoorten: fruitbomen, sierplanten, groenten, gazons, etc.
• De larven voeden zich ondergronds met wortels, wat kan leiden tot aanzienlijke schade in landbouw en tuinen.
• Verspreiding gebeurt gemakkelijk via menselijke activiteit (transport, plantenhandel, logistiek), zelfs als hitchhiker of via verontreinigde grond.
• Klimaatverandering maakt West‑Europa geschikter voor de kever: mogelijk twee generaties per jaar en uitbreiding naar noordelijke gebieden.

Invasieve exoten bestrijden kost een bom geld en blijkt niet altijd effectief. Beter voorkomen dan genezen is hier zeker van toepassing.

Groenprojecten Devos

---

Wat is een quarantainorganisme?

Binnen de Europese Unie geldt een lijst van organismen die optreden als ernstige plantenziekten of plagen en waarvoor strenge controles gelden. Deze “quarantaine‑organismen” vallen onder EU‑wetgeving (zoals annex II B van Verordening (EU) 2016/2031 en aanvullende maatregelen van augustus 2023). In België houdt het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) zich bezit met onder andere opvolging van de binnenkomende organismen. De internationale handel heeft er mede voor gezorgd dat we hiervoor steeds alert moeten blijven. We kennen het huidige voorbeeld van de Aziatische Hoornaar die via een partij planten uit Azië bij een Franse kweker terecht kwam.

Hoe kan jij bijdragen aan monitoring en bestrijding?

🔎 Waarnemingen via ObsIdentify & waarnemingen.be

Als je een kever vindt die lijkt op Popillia japonica, kun je:

• Een foto uploaden via ObsIdentify, de app die automatische herkenning aanbiedt voor insecten, planten en meer.
• Je waarneming doorsturen naar waarnemingen.be, waar experts jouw foto beoordelen en identificeren.

Beide platformen maken deel uit van een groeiende burgerwetenschapsbeweging— en je melding kan cruciaal zijn voor het signaleren van nieuwe individuen. Hierdoor kunnen autoriteiten sneller ingrijpen. Bovendien worden waarnemingen soms automatisch doorgestuurd naar nationale autoriteiten zodra ze door experts bevestigd zijn.

Let op de typische kenmerken van de Japanse kever:

• Metaalgroene kleur
• Koperkleurige dekschilden
• Plukjes witte haren aan de zijkanten van het achterlijf

Waarom jouw melding belangrijk is:

• Vroege detectie maakt uitroeiing of lokale beperking mogelijk — belangrijk bij quarantaineplagen.
• Datacollectie helpt wetenschappers en beleidsmakers om verspreidingspatronen beter te begrijpen.
• Publieke betrokkenheid verhoogt de waakzaamheid en helpt preventieve maatregelen versterken.

---

Meer info

Wil je meer weten over het herkennen van Popillia japonica en welke maatregelen er gelden bij een vondst? Raadpleeg dan:

• Het technisch richtsnoer op de website van het FAVV
• De Pest Survey Card van EFSA (efsa.europa.eu)

Wij ondersteunen de lokale biodiversiteit!

Bij Groenprojecten Devos helpen we niet alleen de bestrijding door te zetten bij vb. de Aziatische Hoornaar, we zetten vooral in op de lokale biodiversiteit. Dit maakt onze omgeving weerbaar tegen ziektes, plagen én verlaagt het pesticidengebruik. Een win-win voor onze gezondheid en de omgeving waarin we leven.

Ontdek hoe wij je kunnen helpen bij de ontwikkeling van klimaatrobuust en biodivers groen. Neem contact op.